Chè Shan tuyết Phình Hồ – Trạm Tấu, Yên Bái trồng ở độ cao từ 900 – 1.500 mét so với mực nước biển, độ ẩm cao, quanh năm mây mù, khí hậu ôn hoà. Búp chè xanh non, sao lên có mùi thơm dễ chịu, nước pha ra vàng như mật ong, nhấp ngụm đầu tiên chỉ thấy vị chan chát, nuốt đến họng lại cảm nhận được vị ngọt đọng lại mãi nơi đầu lưỡi. Chè Shan tuyết Phình Hồ phát triển hoàn toàn tự nhiên, chắt lọc những tinh tuý của đất trời không chỉ có chất lượng thơm ngon mà còn là một sản vật mang thương hiệu riêng của vùng cao.

Chè Shan tuyết Phình Hồ trồng ở độ cao từ 900 – 1.500 mét so với mực nước biển

Không biết cây chè Phình Hồ có tự bao giờ, những người già trong xã Phình Hồ kể rằng, từ thủa còn thơ bé họ đã thấy có cây chè Shan, cây chè gắn với nhiều những kỷ niệm ấu thơ của họ, cùng với thời gian cây chè cứ thế lớn lên cùng với sự tồn tại của mây trời non nước vùng cao, cũng có người nói rằng cây chè ở đây có khoảng  trên dưới 100 năm tuổi nên gốc chè có vết xám trắng, nhiều vết vằn vèo, nhiều cây chè gốc to, cành lá vươn ra xum xuê và người dân phải trèo lên mới thu hái được.

Cây chè ở đây mọc thẳng và tạo thành những rừng cây tự nhiên, lá chè to, dày, xanh ngắt. Những đồi chè ở Phình Hồ nhìn rất tự nhiên, nhiều người dân nơi đây cho biết chè có từ lâu, mục đích ban đầu giữ cây chè là để chống sói mòn đất nên cây chè cứ lớn lên như cây rừng, không cần thuốc bảo vệ thực vật, không phân bón, chè lớn lên và nguyên sơ như sự kết tinh của mây, của sương, của núi. Khi giá trị của chè Shan Phình Hồ được biết đến thì người dân đã chăm chút hơn cho cây chè, vì vậy cây chè ở Phình Hồ không bị mất đi mà cứ lớn lên trưởng thành cùng mây trời gió núi trở thành một sản vật hấp dẫn mang đặc trưng riêng của miền đất Phình Hồ, những cây chè hiện nay ở Phình Hồ cành lá xum xuê, tán rộng, người dân thu hái  một năm vài vụ.

Trong thời mở cửa khi các doanh nghiệp còn loay hoay tìm nguồn nguyên liệu sạch để giữ vững thương hiệu, thì chè Phình Hồ vẫn hấp dẫn du khách gần xa bởi cái vẻ nguyên sơ tinh túy của núi rừng không hề mai một, không chỉ làm thủ công ngay từ khi thu hái mà trong quy trình chế biến người dân Phình Hồ vẫn đặc biệt chú trọng giữ cái tự nhiên mộc mạc của chè.

Búp chè xanh non, sao lên có mùi thơm dễ chịu, nước pha ra vàng như mật ong, nhấp ngụm đầu tiên chỉ thấy vị chan chát, nuốt đến họng lại cảm nhận được vị ngọt đọng lại mãi nơi đầu lưỡi, cái quý của chè Phình Hồ chính nhờ cái tự nhiên nguyên sơ và giá trị thực tế từ tỷ lệ đường, cafein nhiều hơn, tỷ lệ tanin ít hơn so với chè trồng nơi khác. Trong cơ chế thị trường hiện nay chè Phình Hồ còn biết đến là một thương hiệu chè sạch bởi người dân không dùng thuốc bảo vệ thực vật, vì vậy chè Phình Hồ đang khẳng định được hiệu quả kinh tế trên đất đồi nơi đây.

Cứ thế cùng với thời gian chè Phình Hồ trường tồn cùng đất trời mây núi vùng cao, và trở thành một nét văn hóa không thể thiếu trong đời sống đồng bào Mông Phình Hồ, mỗi khi khách đến chơi nhà, chủ nhà lại mang ra một ấm chè Shan, vừa uống trà vừa trò chuyện tâm tình.

Cây chè Shan tuyết là một thế mạnh của Phình Hồ. Hiện toàn xã có 180 ha, trong đó có 90 ha chè kinh doanh, nhiều rừng cây có độ tuổi hơn 100 năm, tán cây rộng, búp to, lá lớn như bàn tay, hàng năm cho thu hơn 200 tấn chè búp tươi, giá thu mua 12.000 đồng/kg, người dân thu về hơn 2,4 tỷ đồng. Một diện tích đủ lớn để giúp người dân có cuộc sống ổn định hơn khi tiềm năng chè Shan được đánh thức. Nhờ sức hấp dẫn của sản vật này mà Phình Hồ được nhiều người biết đến, và để gìn giữ thương hiệu của mình Đảng ủy chính quyền xã Phình Hồ đã nỗ lực vận động nhân dân thu hái đúng cách, và bảo vệ chăm sóc chè Shan với mong muốn trong tương lai không xa chè Shan sẽ là loại cây xóa đói giảm nghèo cho đồng bào Mông nơi đây.

Hàng năm mỗi dịp tết đến xuân về mọi người trên phố huyện lại tìm mua chè Shan Phình Hồ làm món quà tặng bạn bè, người thân, vì vậy những năm gần đây hiệu quả kinh tế của chè Shan Phình Hồ ngày càng được khẳng định. Và người ta tìm đến chè Shan Phình Hồ không chỉ vì chất lượng thơm ngon mà còn là một sản vật mang thương hiệu riêng của vùng cao.

Theo những người có kinh nghiệm ở Phình Hồ thì muốn có chè ngon thì thu hái vào sáng sớm, khi những giọt sương còn đọng trên nõn chè rồi đưa vào chế biến ngay thì chẳng có chè nào sánh nổi. Chính vì sự tinh túy của nó mà càng ngày chè Shan Phình Hồ càng khẳng định hiệu quả kinh tế, giờ đây khắp núi rừng Tà Chử,… cây chè Shan đang vươn cao sức sống. Nhận thấy hiệu quả kinh tế của chè Shan Phình Hồ, huyện Trạm Tấu đã có những chiến lược quảng bá giới thiệu chè Phình Hồ với mong muốn đây không chỉ là thương hiệu của Phình Hồ mà trong một tương lai không xa sẽ mang thương hiệu của Trạm Tấu, trở thành một nông sản có giá trị kinh tế cao và là điểm du lịch hấp dẫn với du khách thập phương. Huyện đã và đang nỗ lực xây dựng thương hiệu chè sạch, bên cạnh chiến lược đầu tư cho giới thiệu quảng bá và xây dựng cơ sở hạ tầng, các ngành chức năng tập trung hướng dẫn người dân kỹ thuật chăm sóc bảo vệ chè Shan. Tin tưởng trong một tương lai không xa chè Shan Phình Hồ không chỉ là một đặc sản của vùng cao Trạm Tấu mà sẽ nâng tầm để trở thành thương hiệu trên thị trường cả nước.